“Streç film üreticileri” diye arama yaptığınızda aynı sayfada çok farklı türde sonuçlar yan yana durur: üretim tesislerinin siteleri, firma dizinlerindeki kayıtlar, pazar yerlerindeki ürün ilanları. Hepsi kendini üretici ya da tedarikçi olarak tanıtır ve ilk bakışta aralarındaki farkı görmek zordur.
Bu yazıda bir üretici listesi bulmayacaksınız. Bunun yerine, karşınızdaki firmayı nasıl sınayabileceğinizi adım adım anlatıyoruz: önce üreticinin söylediklerini, sonra belgelerini, en son da filmin kendi paletinizdeki davranışını. Yazının sonunda, görüştüğünüz her firmaya gönderebileceğiniz on iki soruluk bir liste var. Streç filmin ne olduğunu ve tiplerini merak ediyorsanız önce streç film nedir rehberimize göz atabilirsiniz.
Aynı aramada karşınıza çıkan üç tedarikçi tipi
Streç film piyasasında tedarikçiler genellikle üç gruba ayrılır. İlki filmi kendi tesisinde üreten firmalardır. İkincisi, başka bir tesiste üretilmiş büyük bobinleri alıp el ve makine rulolarına aktaran sarım firmalarıdır. Üçüncüsü ise ürünü üreticiden ya da sarımcıdan alıp satan toptancı ve bayilerdir. Pazar yerindeki bir ilan, bu üç gruptan herhangi birinin vitrini olabilir.
Hangisinin size uygun olduğu alım düzeninize bağlıdır. Her ay düzenli ve yüksek miktarda film tüketiyor, makine filmi kullanıyor ya da rulo yapısında özel bir istek taşıyorsanız, filmi üreten tesise yakın çalışmak ürün bilgisine ve değişikliklere doğrudan ulaşmanızı kolaylaştırır. Ara sıra birkaç koli film alan bir işletme için ise yakındaki bir bayi daha pratik olabilir. İki model de kendi içinde mantıklıdır; önemli olan, kiminle çalıştığınızı bilmektir.
Ayırt etmenin yolu basittir: tesis adresi, kalite belgesindeki kapsam ifadesi ve rulo etiketindeki bilgiler size kiminle konuştuğunuzu büyük ölçüde gösterir. Streç filmin hangi aşamalardan geçerek üretildiğini üretim teknolojisi sayfamızda anlattık.
Ürün föyü nasıl okunur?
Ürün föyü ya da teknik bilgi formu, üreticinin filmini sayılarla tarif ettiği belgedir. Sektörde föyler genellikle iki bölümden oluşur: rulonun tanımı ve filmin test değerleri. Aşağıdaki tablo, föylerde sık karşılaşılan satırları ve okurken dikkat etmeniz gereken noktaları özetler.
| Föydeki satır |
Ne anlatır? |
Okurken dikkat |
| Nominal kalınlık |
Filmin hedeflenen kalınlığı |
Kabul edilen sapmanın ayrıca yazılıp yazılmadığına bakın |
| Net rulo ağırlığı ve uzunluk |
Ruloda ne kadar film olduğu |
Ağırlığın masura dahil mi hariç mi verildiğini sorun |
| Masura iç çapı ve rulo dış çapı |
Rulonun aparata ya da makineye uyumu |
Makinenizin kabul ettiği ölçüyle karşılaştırın |
| Çekme dayanımı ve kopma uzaması |
Filmin ne kadar kuvvette koptuğu ve ne kadar uzayabildiği |
Makine yönü ve enine yön için ayrı değer verilir; ASTM D882 sık kullanılan yöntemdir |
| Delinme ve darbe direnci |
Sivri bir uca ya da darbeye karşı dayanım |
ASTM D1709 veya streç filme özgü D5748 gibi yöntemlerle verilir |
| Yırtılma direnci |
Başlamış bir yırtığın ilerlemeye ne kadar direndiği |
Genellikle ASTM D1922 ile ölçülür |
| Yapışma (cling) |
Filmin kendi katına tutunma gücü |
ASTM D5458 ya da üreticinin kendi yöntemiyle verilir |
Föyü okurken üç noktayı akılda tutmak işinizi kolaylaştırır. Birincisi, föydeki değerler çoğu zaman tipik değerlerdir; birçok föyün altında bu değerlerin bir taahhüt olmadığını belirten bir not yer alır. Sizin için kritik olan değerleri yazılı sınır olarak ayrıca istemeniz gerekir. İkincisi, farklı yöntemle ölçülmüş değerler birbiriyle kıyaslanamaz; özellikle yapışma ve ön gerdirme değerleri bazı föylerde üreticinin kendi yöntemiyle verilir. Üçüncüsü, föydeki kopma uzaması, makinenizde güvenle uygulayabileceğiniz germe oranı anlamına gelmez. Rulodaki kalınlığı ve net ağırlığı kendiniz nasıl kontrol edebileceğinizi streç film kaç mikron olmalı yazımızda anlattık.
Föyde yazmayan, sahada belli olan farklar
İki üreticinin föyü birbirine çok benzeyebilir; asıl fark çoğu zaman teslim alınan rulolarda ortaya çıkar. Sipariş vermeden ve ilk teslimatlardan sonra şu noktalara bakmanızı öneririz:
- Partiden partiye tutarlılık. Rulo ağırlığı, sarımın sıkılığı ve rulo kenarının düzgünlüğü her teslimatta aynı mı? Tek bir iyi numune, düzenli tedarikin kanıtı değildir.
- Etiket ve parti numarası. Rulo ya da koli üzerinde üretim partisini gösteren bir bilgi varsa, sorunlu bir ruloyla karşılaştığınızda üreticinin o partiye geri dönüp inceleme yapması mümkün olur.
- Ambalaj ve paletleme. Rulolar size nasıl ulaşıyor? Kenarı darbe almış bir rulo, sarım sırasında tekrar tekrar kopabilir; bu yüzden koruma ve paletleme biçimi de kalitenin bir parçasıdır.
- Depolama önerisi. Üreticiye filmin hangi koşullarda saklanmasını ve ne kadar süre içinde kullanılmasını önerdiğini sorun.
- Teknik destek. Makine filmi kullanıyorsanız, film değişikliğinde ayar gerektiğinde kimin yardımcı olacağını baştan konuşun.
Kendi kalite kontrol adımlarımızı kalite kontrol sayfamızda paylaştık.
Deneme sarımı: son sözü paletiniz söyler
Föy ve belgeler bir üreticiyi tanımanızı sağlar, ama filmin sizin yükünüzde nasıl davranacağını yalnızca deneme gösterir. Sağlıklı bir deneme için tek değişkenin film olması gerekir:
- Bugünkü durumu ölçün — Gerçek yükünüzden birkaç palet ayırın, mevcut filminizle sarın ve palet başına harcanan filmi tartarak not edin.
- Aynı koşullarla sarın — Aday filmi aynı operatörle, aynı tur sayısıyla ya da aynı makine programıyla kullanın. Makinede ayar değişikliği gerekiyorsa bunu üreticinin teknik desteğiyle birlikte yapın.
- Sarım sırasında gözlemleyin — Film kopuyor mu, kendi katına iyi tutunuyor mu, rulo düzgün açılıyor mu? Bunları palet palet kaydedin.
- Gerçek bir sevkiyata katın — Deneme paletlerini olağan bir sevkiyatla gönderin ve varış noktasından fotoğraf isteyin.
- İki ölçüyle karşılaştırın — Kararı palet başına harcanan gram ve paletin sorunsuz ulaşıp ulaşmadığı üzerinden verin.
Numune ya da küçük deneme partisinin hangi koşullarla verildiği üreticiden üreticiye değişir; bunu ilk görüşmede sormanız yeterlidir. Avrupa’ya sevkiyat yapıyorsanız alıcınızın yük stabilitesi için EUMOS 40509 gibi bir test sonucunu sorabileceğini de bilmekte yarar var.
Belgeler neyi kanıtlar, neyi kanıtlamaz?
Belgeler değerlendirmenin önemli bir parçasıdır, ama her belge farklı bir şeyi gösterir.
Yönetim sistemi belgeleri. ISO 9001 kalite, ISO 14001 çevre yönetim sistemini belgeler. Bu belgeler firmanın süreçlerini nasıl yönettiğini gösterir; filmin performansını tek başına kanıtlamaz. Belgede asıl okunması gereken satır kapsamdır: Kapsamda “imalat” ifadesi mi geçiyor, yoksa yalnızca satış ve ticaret mi? Belgeyi düzenleyen kuruluşu ve geçerlilik tarihini de kontrol edin.
Gıdayla temas. Streç film kendiliğinden gıdayla temasa uygun sayılmaz; uygunluk ayrı bir beyan ya da belgeyle gösterilir. Türkiye’de gıdayla temas etmesi amaçlanan malzemeler Türk Gıda Kodeksi kapsamındaki ilgili yönetmelik ve tebliğlere tabidir. Palet streç filmi çoğunlukla kolilenmiş ürünlerin dışına sarıldığı için gıdayla doğrudan temas etmez. Filmin açık gıdaya değeceği bir kullanımınız varsa üreticiden yazılı uygunluk beyanı istemeniz gerekir.
Geri dönüştürülmüş içerik. Bir filmin geri dönüştürülmüş hammadde içerdiği söyleniyorsa üç soru sorun: Oran nedir, hammadde tüketici sonrası mı yoksa üretim kaynaklı atıktan mı geliyor ve bu beyan hangi bağımsız belgeye dayanıyor? Geri dönüştürülmüş içerik ile filmin kullanım sonrasında geri dönüştürülebilir olması da birbirinden farklı iki iddiadır.
Üreticiye sorulacak on iki soru
Aşağıdaki listeyi görüştüğünüz her firmaya aynı biçimde gönderebilirsiniz. Cevapların kendisi kadar, hangi soruların açık ve yazılı biçimde yanıtlandığı da size bilgi verir.
| Soru |
Neden soruyorsunuz? |
| Film hangi tesiste üretiliyor; tesisi görebilir miyim? |
Üretici mi, aktarmacı mı, bayi mi olduğunu anlamak için |
| Kalite belgenizin kapsam satırında ne yazıyor? |
Belgenin imalatı kapsayıp kapsamadığını görmek için |
| Bu film için ürün föyü var mı; değerler hangi yöntemle ölçüldü? |
Değerleri başka tekliflerle doğru kıyaslamak için |
| Föydeki değerlerden hangilerini yazılı sınır olarak taahhüt ediyorsunuz? |
Tipik değer ile garanti edilen değeri ayırmak için |
| Rulonun net film ağırlığı, uzunluğu ve masura ağırlığı nedir? |
Kilogram fiyatını gerçek film miktarıyla karşılaştırmak için |
| Kalınlıkta ve rulo ağırlığında kabul ettiğiniz sapma ne kadar? |
Teslim aldığınız ürünü neye göre kontrol edeceğinizi bilmek için |
| Rulo ya da koli üzerinde parti numarası var mı? |
Sorun çıktığında izlenebilirlik için |
| Makinemin marka ve modeline uygun rulo yapısı hazırlanabilir mi? |
Masura, rulo ağırlığı ve en uyumunu baştan netleştirmek için |
| Deneme için numune ya da küçük parti mümkün mü? |
Filmi kendi yükünüzde sınamak için |
| Rulolar nasıl ambalajlanıyor ve bulunduğum ile nasıl geliyor? |
Taşımada rulo hasarını ve teslimat düzenini öngörmek için |
| Termin nasıl belirleniyor; teklif fiyatı ne kadar süre geçerli? |
Hammaddenin büyük kısmı ithal olduğundan film fiyatı kur ve polietilen fiyatıyla birlikte değişebilir |
| Geri dönüştürülmüş içerik ya da gıdayla temas beyanınız hangi belgeye dayanıyor? |
Çevre ve uygunluk iddialarını doğrulamak için |
Akva Ambalaj bu sorulara ne cevap veriyor?
Aynı soruları bize de sorabilirsiniz. Sitede yayımladığımız bilgilerle yanıtlayabildiklerimiz şunlar:
Akva, 2017’den bu yana faaliyet gösteriyor. Streç filmi İstanbul Büyükçekmece’deki tesisimizde, koli bandı ve karton köşebentle aynı çatı altında üretiyoruz. Üç ürün grubu için toplam yıllık kapasitemiz 5.400.000 kg; bu rakam yalnızca streç filme ait değildir.
Kalite (ISO 9001:2015) ve çevre (ISO 14001:2015) yönetim sistemlerimiz belgelidir. Yukarıda kapsam satırına bakmanızı önermiştik: bizim belgelerimizde bu satır, plastik ambalaj ürünlerinin imalatını da içeriyor. Belgeyi düzenleyen kuruluşu ve geçerlilik bilgilerini sertifikalar sayfamızda bulabilirsiniz.
Palet streç film ailemizde şeffaf el tipi streç film ve siyah streç film 50 cm eninde, 17 ve 23 mikron; makine streç film 17 ve 23 mikron; ön gerdirilmiş film 43 cm eninde ve 7 mikron; mini dilimli streç film ise 10, 17 ve 25 cm enlerinde sunuluyor.
Türkiye’nin her iline satış yapıyoruz. Trakya’daki üç ilde, yani Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne’de ürünü alıcıya Akva ulaştırır; diğer illere filmler tırla yola çıkar. Sevkiyat düzenimizi lojistik ve termin sayfamızda anlattık; bölgesel örnekler için İstanbul ve Tekirdağ streç film yazılarımıza bakabilirsiniz.
Rulo ağırlığı, uzunluk, masura ölçüsü, kalınlık toleransı ve termin gibi bilgileri sitede henüz yayımlamadık. Bu başlıkları teklif talebinizde yazılı olarak sorabilirsiniz. Karton köşebent için benzer bir değerlendirme arıyorsanız karton köşebent üreticileri, koli bandı için koli bandı üreticileri yazımıza göz atabilirsiniz.
Görüşmeye hazırlık
Bir üreticiyle görüşmeden önce kendi bilgilerinizi de hazır tutmanız cevapların kalitesini artırır: ayda kaç palet sardığınız, sarımı elle mi makineyle mi yaptığınız, yükünüzün türü ve teslimat iliniz. Teklif için gereken bilgilerin tam listesini palet streç film sayfamızda bulabilirsiniz. Hazır olduğunuzda talebinizi ve yukarıdaki sorulardan size önemli olanları teklif formumuz üzerinden iletebilirsiniz. Unutmayın: üreticinin sözü bir başlangıçtır, belgeler onu destekler, son kararı ise kendi paletinizde yaptığınız deneme verir.